روانشناسی
روانشناسی علمی شاخهای از روانشناسی است که بر پایهی تحقیقات علمی و تجربی بنا شده و تلاش میکند تا رفتارها و فرآیندهای ذهنی انسان را به شکل منظم و دقیق مورد بررسی قرار دهد. برخلاف رویکردهای غیرعلمی یا فلسفی به ذهن و رفتار، روانشناسی علمی از روشهای تجربی و دادهمحور برای بررسی، آزمودن و ارزیابی فرضیهها استفاده میکند.
مراحل اصلی روانشناسی علمی عبارتاند از:
- مشاهده: در روانشناسی علمی، محققان از مشاهده دقیق رفتار انسان یا حیوانات شروع میکنند. این مشاهدات میتواند شامل رفتارهای آشکار (مانند حرکات فیزیکی) یا پدیدههای ذهنی (مانند احساسات یا افکار) باشد.
- فرضیهسازی: بر اساس مشاهدهها، محققان فرضیههایی را مطرح میکنند که قابل آزمودن باشد. فرضیه باید به گونهای باشد که بتوان آن را با استفاده از دادههای تجربی رد یا تأیید کرد.
- آزمون فرضیه: این مرحله شامل اجرای آزمایشها یا جمعآوری دادهها به منظور آزمودن فرضیهها است. در اینجا، روانشناسان از روشهای مختلفی مانند آزمونهای تجربی، نظرسنجیها، یا مطالعات طولی استفاده میکنند.
- تحلیل دادهها: پس از جمعآوری دادهها، محققان از روشهای آماری برای تحلیل آنها استفاده میکنند تا تعیین کنند آیا دادهها از فرضیههای اولیه حمایت میکنند یا خیر.
- نتیجهگیری و انتشار: پس از تحلیل دادهها، محققان نتیجهگیریهای خود را در مقالات علمی منتشر میکنند تا نتایج را با جامعه علمی به اشتراک بگذارند.
روانشناسی علمی به چندین زیرشاخه تقسیم میشود، از جمله:
روانشناسی تجربی: مطالعه علمی رفتار و فرآیندهای ذهنی با استفاده از آزمایشها و روشهای تجربی.
روانشناسی شناختی: بررسی فرآیندهای ذهنی مانند حافظه، ادراک، زبان و تفکر.
روانشناسی بالینی: استفاده از اصول علمی برای تشخیص و درمان مشکلات روانی.
روانشناسی رشد: مطالعه تغییرات رفتاری و ذهنی در طول زندگی.
روانشناسی اجتماعی: مطالعه رفتارهای اجتماعی انسان و تعاملات بین فردی.


